5)Verb=ၾကိယာ

5)Verb=ၾကိယာ
  လူနွင့္ အရာဝတၳဳတို႔ အေၾကာင္းကို ေဖာ္ျပေသာပုဒ္ကို Verb=ၾကိယာ ဟုေခၚသည္။ရွိသည္ သြားသည္ စားသည္ အိပ္သည္ စသည့္ျဖင့္ ျမန္မာဘာသာတြင္ ''သည္'' တယ္'' ဆံုးေသာပုဒ္မ်ားျဖစ္သည္။
ကာလသံုးမ်ိဳး
ၾကိယာပုဒ္မ်ားသည္-
(၁)ယခုေလာေလာဆယ္ မ်က္ေမွာက္အခ်ိနိကို ေဖာ္ျပေသာ Present tense=ပစၥဳပၸန္ကာလ။
(၂)လြန္ခဲ့ေသာအခ်ိန္က ျဖစ္ပ်က္ျပဳလုပ္ခဲ့သည္ကို ေဖာ္ျပေသာ Past tense =အတိတ္ကာလ။
(၃)ေနာင္လာမည့္ အခ်ိန္ကာလတြင္ ျဖစ္ပ်က္ျပဳလုပ္မည္ကိုေဖာ္ျပေသာ future tense =အနာဂတ္ကာလ ဟု အခ်ိန္အခါသံုးမ်ိဳးရွိသည္။
(၁)ပစၥဳပၸန္ကာလ  ကို သည္ တယ္။
(၂)အတိတ္ကာလ  ကို ခဲ့သည္ ေလသည္။
(၃)အနာဂတ္ကာလ ကို လိမ့္မည္ မည္ မယ္။
၁။I was a boy.ကြ်န္ေတာ္သည္ (အရင္က) လူကေလးတစ္ေယာက္ျဖစ္ခဲ့သည္။(Past tense=အတိတ္ကာလ)
၂။I am a man.ကြ်န္ေတာ္သည္ (ယခု) လူၾကီးတစ္ေယာက္ျဖစ္သည္။(Present tense=ပစၥဳပၸန္ကာလ)
၃။I shall be an old man.ကြ်န္ေတာ္သည္ (ေနာင္အခါ)လူအိုၾကီးတစ္ေယာက္ ျဖစ္လိမ့္မည္။(future tense=အနာဂတ္ကာလ)
၁။Fifteen years ago Ma Tin Yee was a baby.လြန္ခဲ့ေသာ ၁၅ နွစ္က မတင္ရီသည္ လူငယ္မကေလးတစ္ေယာက္ျဖစ္ခဲ့သည္။(အတိတ္)
၂။Ma Tin Yee is a school girl now.ယခု မတင္ရီသည္ ေက်ာင္းသူတစ္ေယာက္ျဖစ္သည္။(ပစၥဳပၸန္)
၃။Next year Ma Tin Yee will be a teacher=လာမည့္နွစ္တြင္ မတင္ရီသည္ ေက်ာင္းဆရာမတစ္ေယာက္ ျဖစ္လိမ့္မည္။(အနာဂတ္)

ပစၥဳပၸန္ အတိတ္ နွင့္ ကိန္းနွစ္မ်ိဳး
  ပစၥဳပၸန္ အတိတ္ ၾကိယာတို႕သည္ Singular Number =ဧကဝုစ္ကိန္းနွင့္ Plural Number=ဗဟုဝုစ္ကိန္း ဟု ကိန္းနွစ္မ်ိဳးစီရွိၾကသည္။
ထိုေၾကာင့္ပစၥဳပၸန္ အတိတ္ ၾကိယာတို႔သည္ ၄င္း၏ Subject ကတၱားပုဒ္ နွင့္  ကိန္းအားျဖင့္တူညီ ရေပမည္။ ကတၱား ဧကဝုစ္ ျဖစ္လ်ွင္ ၾကိယာ ဧကဝုစ္ ကတၱား ဗဟုစုစ္ျဖစ္လ်ွင္ ၾကိယာ ဗဟုဝုစ္ ျဖစ္ရေပမည္။
                    ပစၥဳပၸန္ၾကိယာ
ဧကဝုစ္ကတၱား             ဧကဝုစ္ၾကိယာ
ဗဟုဝုစ္ကတၱား              ဗဟုဝုစ္ၾကိယာ
                   အတိတ္ၾကိယာ
ဧကဝုစ္ကတၱား              ဧကဝုစ္ၾကိယာ
ဗဟုဝုစ္ကတၱား              ဗဟုဝုစ္ၾကိယာ

အနာဂတ္ကာလာ နွင္ Person သံုးမ်ိဳး
1)I နွင့္ We ကို First person=ပထမလူဟုေခၚ၍ အနာဂတ္ၾကိယာ shall ျဖင့္ေရးရမည္။
<<မွတ္ခ်က္>>
  သို႔ရာတြင္ ယခုေခတ္သံုးအဂၤလိပ္စာတြင္
(က)if,unless,when သမၺႏၶမ်ားျဖင့္ ဆက္၍ထားေသာ ဝါက်မ်ားနွင့္
(ခ)ေမးခြန္း ဝါက်မ်ား၌သာ I နွင့္ We ကို shall ျဖင့္ ဧကန္အသံုးျပဳ၍ အျခားဝါက် မ်ားတြင္ I နွင့္ We ကို will ျဖင့္ အမ်ားအျပားေရးသားေျပာဆိုၾကေလျပီ။I will /We will ဟုသံုးလ်ွင္ အနာဂတ္အျပင္ ၾကံရြယ္ျခင္း ကတိေပးျခင္း အခိုင္အမာ ဆံုးျဖတ္ျခင္း အဓိပၸါယ္တို႔ပါ ေဖည္ျပသည္ဟု မွတ္ပါေလ။
(2)You ကို Second person =ဒုတိယလူဟုေခၚ၏။
(3)I We You သံုးလံုးမွၾကြင္းေသာ နာမ္ပုဒ္ နာမ္စားပုဒ္ အားလံုးကို Third person =တတိယလူ ဟုေခၚ၏။
၄င္း Second person နွင့္ Third person နွစ္မ်ိဳးကို အနာဂတ္ၾကိယာ will ျဖင့္ေရးရမည္။
၄င္း Second person နွင္ဘThird person နွစ္မ်ိဳးကို shall ျဖင့္ေရးေသာအခါ (၁)ျခိမ္းေျခာက္ျခင္း (၂)အမိန္႔ေပးျခင္း တို႔ကိုေဖာ္ျပသည္ဟု မွတ္ယူပါ။ေက်ာင္းသားမ်ားအေနျဖင့္ ၄င္းဝါက်မ်ားကို မေရးသင့္။
  အနာဂတ္ၾကိယာတြင္ ဧကဝုစ္ ဗဟုဝုစ္ ကိန္းနွစ္မ်ိဳးမရွိေပ ထို႔ေၾကာင့္ အနာဂတ္ၾကိယာကို ေရးသားေျပာဆိုလိုေသာအခါ မည့္သည္ Person ျဖစ္သည္ကို သတိျပဳ၍ ေအာက္ပါအတိုင္း ေရးရေျပာရမည္။
                    အနာဂတ္ၾကိယာ
ကတၱား      first person        shall
ကတၱား      other person      will
  (Second person နွင့္ Third person မွာ အသံုးတူေန၍ ပိုမိုလြယ္ကူေစရန္ other person ကိုသံုးထားျခင္းျဖစ္သည္။