အလုပ္​ခြင္​ ဆက္​ဆံ​ေရး​ေအာင္​ျမင္​​ေစဖို႔ စိတ္​ခံစားခ်က္​

ၿပီးခဲ့​ေသာ  ရက္​ပိုင္​း​ေလးက ​ေအာက္​စ္​ဖိုဒ့္ဆရာ​ေတာ္​
ပါ​ေမာကၡ ​ေဒါက္​တာဓမၼသာမိ Dphil(Oxford)၏ အလုပ္​ခြင္​ ဆက္​ဆံ​ေရး​ေအာင္​ျမင္​​ေစဖို႔ စိတ္​ခံစားခ်က္​ ၂ ရက္​သင္​တန္​း တက္​ျဖစ္​ခဲ့ပါသည္​။
ထိုသင္​တန္​းမွ ကြၽန္​မ သိသမွ် နားလည္​ခဲ့သမွ်လိုက္​နာခ်င္​ခဲ့သမွ် ဥာဏ္​ ရိွသ​ေလာက္​​ေရးသားပါမည္​။

``Auto mind´´
အလိုအ​ေလ်ာက္​ ျဖစ္​​တတ္​​ေသာစိတ္ (သတိထိမ္​းခ်ဳပ္​မႈမရိွ​ေသာ)
(သို႔မဟုတ္​)​
မသိစိတ္​{ control မလို​ေသာစိတ္ }
အဘိဓမၼာနည္​းဆိုလွ်င္​ ဥဒၶစၥ (​ေမာဟ)
ကြၽန္​မတို႔​ေန႔စဥ္​ဘဝ သတိလစ္​လြတ္​ ​ေနထိုင္​မိစဥ္​ ကိုယ္​မ​ေတြးပါဘဲ​
ေတြးသ​ေယာင္​, ကိုယ္​ ​ေမ့​ေပ်ာက္​​ေနခဲ့​ေသာ
စိတ္​ကူး​ေလးမ်ား ျဖတ္​ကနဲ ​ေပၚလာတာမ်ိဳး ,
တစ္​ခါတစ္​ရံ ကိုယ္​ အာရံုစိုက္​ စာဖတ္​​ေနစဥ္​ ရည္​႐ြယ္​ခ်က္​မရိွ တိုးဝင္​လာ​ေသာ, ဖတ္​လက္​စ စာ​ေမ့သြားနိုင္​​ေသာ စိတ္​ျဖစ္​စဥ္​ အတိုအစမ်ား ,
တရားအားထုတ္​စဥ္​ နွာသီးဝကို ပို႔​ေနပါရက္​နဲ႔ စိတ္​ကထြက္​​ေျပး ပ်ံ  ့လႊင္​့
ဆြဲယူ​ေခၚ​ေဆာင္​ခံရတာမ်ိဳး ,
စသည္​တို႔ျဖစ္​ပါသည္​။
ထိုစိတ္​မွာမ​ေကာင္​းျမင္​​ျခင္​း ( negative)လည္​းျဖစ္​နိုင္​သလို
အ​ေကာင္​းျမင္​ျခင္​း(positive )လည္​းျဖစ္​နိုင္​ပါသည္​။

မနက္​ပိုင္​း အိမ္​မွ ထြက္​လာစဥ္​ ကားက ၾကပ္ လူကမ်ား​ အလုအယက္​ တိုး​ေဝွ႔​ေနခ်ိန္​ ပန္​းအတင္​း လာ​ေရာင္​း တတ္​​ေသာ လူတစ္​​ေယာက္​၏ အျပဳအမူ​ေၾကာင္​့
စိတ္​အ​ေနွာက္​အယွက္​ ျဖစ္​ျခင္​း,
ဟြန္​းတီးသံက်ယ္​က်ယ္​ ၾကားရျခင္​း,
မနက္​ အစည္​းအ​ေဝးမွာ ကိုယ္​့တင္​ျပခ်က္​ကို မာန ထိခိုက္​​ေအာင္​ ျငင္​းပယ္​ခံရ​ေသာ စိတ္​ျဖစ္​အင္​မ်ိဳး ,
ကိုယ္​့ကိုမ​ေလးမစား​ေစာ္​ကားခံရသည္​ဟု ထင္​မွတ္​စရာအ​ေျခအ​ေနမ်ိဳး,
​ေနာင္​တရစရာလုပ္​ရပ္​လုပ္​မိျခင္​းမ်ိဳး,
ထို အဆင္​မ​ေျပဖြယ္​ အျဖစ္​အပ်က္​ မ်ားမွ တစ္​ခုခု ႀကံဳခဲ့လွ်င္​ ကိုယ္​မ​ေတြး​ေသာ္​ျငားလည္​း တစ္​​ေနကုန္​ စိတ္​က ဒါကို ထပ္​တလဲလဲ ျပန္​​ေရာက္​​ေနတာမ်ိဳး ,
အိမ္​ျပန္​ ည အိပ္​ခ်ိန္​လည္​းစိတ္​ထဲ မ​ေၾကလည္​တာမ်ိဳး
အဖုအက်ိတ္​ မ်ား အဖန္​ဖန္​ျဖစ္​ခါ စိတ္​ကိုစုစည္​းမရနိုင္​။
ဒါက ​ေဒါသ အျမင္​ အ​ေတြး ႀကံဳရျခင္​းမ်ိဳးျဖစ္​ပါသည္​။
Negativeမ်ားသာ။

ရံခါ ကိုယ္​ျမင္​ခ်င္​​ေတြ႕ခ်င္​သူဆီက အၿပံဳး​ေလးျမင္​ရျခင္​း,
မနက္​စာ ကိုယ္​ ႀကိဳက္​​ေသာရွားပါးအရာ​ေလး စားရျခင္​း​ေက်နပ္​မႈမ်ိဳး ,
ကိုယ္​့ ​ေလးစား​ေသာသူဆီ မွ အသိမွတ္​ျပဳခံရျခင္​း ,
လက္​​ေဆာင္​ရျခင္​း,​ေမွ်ာ္​လင္​့​ေသာစကားၾကားရျခင္​း,
စ​ေသာ တစ္​​ေနကုန္​အ​ေတြးရိပ္​မွ ​ေက်နပ္​စရာမ်ား ထပ္​ခါ ထပ္​ခါ ျပန္​ျမင္​​ေယာင္​​ေန တတ္​တာမ်ိဳး
ဒါက ​ေကာင္​း​ေသာ​ေက်နပ္​စရာ စိတ္​ ျဖစ္​သည္​။
ဒါက​ေတာ့ positiveစိတ္​အစဥ္​။

ဤသို႔ ကိုယ္​မ​ေတြး ပါဘဲ သူ႔အလိုလို တဝဲလည္​လည္​ခဏခဏ ျဖစ္တတ္​ပါသည္​။
​​ေပၚၿပီးရံခါ အခ်ိန္​ၾကာၾကာ ျဖစ္​​ေစ
ရံခါ သတိ ထား ကိုယ္​လက္​ရိွလုပ္​စရာကိစၥ ဆီ စိတ္​ကို​ေ႐ြ႕​ေျပာင္​း လိုက္​လွ်င္​ ​ေပ်ာက္​ကြယ္​သြားတာမ်ိဳး ကို
Auto mind ဟု​ေခၚပါသည္​။
Auto mind ထပ္​ခါ ထပ္​ခါ ျဖစ္​ရျခင္​းမွာ တစ္​စံုတစ္​​ေယာက္​ခိုင္​း​ေစ​ ေနျခင္​း အျပင္​မွ ဝင္​လာျခင္​းမဟုတ္​ ။
ကိုယ္​ျဖစ္​ဖူး ႀကံဳဖူး​ေသာ မ​ေျဖရွင္​းနိုင္​ခဲ့​ေသာ ​ေက်နပ္​မႈ မ​ေက်နပ္​မႈ ​ေၾကာင္​းက်ိဳးဆက္​နြယ္​မႈ မွ ျဖစ္​တည္​လာျခင္​း
သာ ျဖစ္​ပါသည္​။
အ္​ိပ္​ေနစဥ္​ အခါ ျဖစ္​တတ္​​ေသာ ဘဝင္​စိတ္​မဟုတ္​ပါ။
သတိမရိွ​ေသာအခါ  အလိုအ​ေလ်ာက္​ အတိတ္​က ျဖစ္​ရပ္​မ်ားနဲ႔ ဆက္​စပ္​ဖြဲ႕တည္​လာ​ေသာ စိတ္​အတိုအစ
အပိုင္​းအျပတ္
စိတ္​ျဖစ္​စဥ္​အ​ေတြးစ​ေလးမ်ားသာျဖစ္​ပါသည္​။

ထိုထို auto mind မ်ား ထပ္​တလဲလဲ တဝဲလည္​လည္​ ​ေတြး​ေပၚလာမႈသည္​ မ​ေက်နပ္​ မႈ ဆိုလွ်င္​ မ​ေက်နပ္​​ေသာ အိတ္​တစ္​လံုးထဲ တြင္​ ျပႆနာမ်ားစုပံုထည္​့သကဲ့သို႔
အစုအ​ေဝးမ်ားလာ တတ္​ကာ ခံစားခ်က္​ပို၍ပို၍ စိတ္​​လာ​တတ္​ပါသည္​။
ထမင္​းစားလည္​းဒါ ​ေတြးျမင္​​ေယာင္​ျခင္​း။
အလုပ္​လုပ္​လည္​းဒါ ​ေတြးျမင္​​ေယာင္​ျခင္​း။
အိမ္​ျပန္​သြားရင္​ ​ေတာင္​ ဒါ ကို မိမိစိတ္​က အ​ေထြးလိုက္​သယ္​​ေဆာင္​ တတ္​ၾကသည္​။
အိပ္​ရာဝင္​ရင္​​ေတာင္​ ထို ခံစားခ်က္​မ်ား တစ္​စိမ္​့စိမ္​့
ထည္​့သိမ္​း ​ေနတတ္​တာမ်ိဳး။
စိတ္​၏ ခံစားခ်က္​က အ​ေတြးမ်ားထပ္​ခါ စု​ေဆာင္​းမိသည္​နဲ႔အမွ် စိတ္​ခံစားမႈ emotion အျဖစ္​ ​ေလးလံလာ​ေတာ့သည္​။
စိတ္​ခံစားမႈ ကိ​ေလသာမ်ားက ၾကည္​လင္​​ေတာက္​ပ​ေန​ေသာမူရင္​းစိတ္​ ကို ညစ္​​ေထး​ေစသည္​။
ဤသို႔ ျဖစ္​ မလာ​ေစရန္​
auto mind  အလိုအ​ေလ်ာက္​ စိတ္​ျဖစ္​စဥ္​မွာကတည္​းက သတိ​ေလးကပ္​ကပ္​ၿပီး သူ႔ျဖစ္​စဥ္​ မရွည္​မွီ သိ​ေနဖို႔ လိုအပ္​သည္​။
သတိမပါဘဲ ကိုယ္​့အႀကံအစည္​ မပါဘဲ
သူ႔ဖာသာ ​ေတြး​ေန​တတ္​​ေသာ auto mind သည္​ ခနၶာ ကိုယ္​​ေရာ စိတ္​ပါ အင္​အား( engery )ကို ထိခိုက္​​ေစသည္​။
ကိုယ္​့ပ​ေယာဂမပါဘဲ သူ႔ဖာသာအလိုအ​ေလ်ာက္​ တဝဲလည္​လည္​ ပ်ံ ့လႊင္​့​ေသာ စိတ္​သည္​
auto mind မွ auto thinking ကိုျဖစ္​​ေစသည္​။
အလိုအ​ေလ်ာက္​ ျဖစ္​လာ​ေသာစိတ္​ျဖစ္​စဥ္​ မွ အလိုအ​ေလ်ာက္​ ​ေတြး​ေနမိ​ေသာ သတိမပါ​ေသာ မရပ္​မနားကိုယ္​မသိဘဲ​ေတြးမိ​ေနျခင္​းသို႔ ​ေရာက္​လာတတ္​သည္​။

auto mind တြင္​ ​ေကာင္​း​ေသာစိတ္​ခံစားခ်က္​​ေပ်ာ္​႐ႊင္​မႈ က energyကိုသိပ္​အသံုးျပဳျခင္​း မရိွ​ေသာ္​လည္​း
မ​ေကာင္​း​ေသာခံစားခ်က္​
(​ေၾကာက္​႐ြံျခင္​း, မလွံ ုၿခံဳျခင္​း ,​ေဒါသထြက္​ ျခင္​း ,ဝမ္​းနည္​းမႈ , အ႔ံၾသျခင္​း )
တို႔ ျဖစ္​လာလွ်င္​
အလိုအ​ေလ်ာက္​ တြန္​းထုတ္​ျခင္​း, ​ေရွာင္​ရွားျခင္​း, တိုက္​ခိုက္​ျခင္​း စ​ေသာဆန္​႔က်င္​ေသာ,အလိုအ​ေလ်ာက္​ စိတ္​ခံစားခ်က္​မ်ားျဖစ္​​ေပၚလာ၍ energy ကိုပို၍ အသံုးျပဳရ​ေပသည္​။
ထိုသို႔စိတ္​တို႔ စြမ္​းအင္​ျဖဳန္​းတီး​ေနခ်ိန္​တြင္​
သတိထား၍ခနၶာကို ​ေစာင္​့ၾကည္​့လွ်င္​ အသက္​ရွဴ ပိုျမန္​လာျခင္​း,
နွလံုးပိုခုန္​လာျခင္​း, ​ေအာက္​ဆီဂ်င္​ပိုလိုအပ္​လာျခင္​း,
မ်က္​နွာမ်ား အသားအ​ေရ တင္​းမာလာျခင္​း ,ဇက္​ခိုင္​လာျခင္​း,
ပူ​ေလာင္​လာျခင္​း, စသျဖင္​့ တုန္​႔ျပန္​မႈ မ်ား သိလာနိုင္​​ေပသည္​။

ဥပမာ သိ​ေစရန္​ ဆရာ​ေတာ္​မွ လက္​​ေတြ႕ ခ်က္​ခ်င္​း အခ်ိန္​၁၅မိနစ္​​ေပး၍တရားထိုင္​ ၍ ကိုယ္​့အာရံုကို နွာသီး ဝ သို႔ပို႔​ေစသည္​။
ပထမ နွာသီးဝ ​ေလဝင္​​ေလထြက္​ကို မွတ္​နိုင္​ပါ​ေသာ္​
လည္​း အ​ေလ့ အက်င္​့ အလိုက္​ auto mind မ်ား ကိုယ္​မရည္​႐ြယ္​​ေသာ
အ​ေတြးစ စိတ္​ကူးအခ်ိဳ႕ ​ေမာဟအသြင္​ျဖင္​့ ဝင္​လာပါ​ေတာ့သည္​။
အခ်ိဳ႕ ဝင္​ဝင္​ခ်င္​းသိနိုင္​​ေသာ္​လည္​း ရံခါ auto mind မွ auto thinking အျဖစ္​​ေျပာင္​းလဲသြားမွ သိနိုင္​သည္​။
ရံခါ အ​ေတြးနဲ႔ မိနစ္​အနည္​းငယ္​မွ် လည္​ပတ္​​ေနၿပီးမွ သိနိုင္​သည္​လည္​းရိွသလို
သိသိခ်င္​း ရပ္​တန္​႔ၿပီး မူလ နွာသီးဝဆီ ျပန္​ထိမ္​းလိုက္​နိုင္​တာမ်ိဳးလည္​း ရိွနိုင္​သည္​။
၁၅ မိနစ္​အတြင္​း auto mind ဘယ္​နွစ္​ႀကိမ္​ဝင္​ခဲ့သလဲ။
သိသိခ်င္​း သိလွွ်င္​သိခ်င္​း ျပန္​ ၿပီးမူရင္​းအာရံုသို႔ ​ေရာက္​ နိုင္​ဖို႔ သတိကပ္​ နိုင္​ဖို႔သာလိုသည္​။
အျပစ္​တင္​ဖို႔ အလိုမက်ဖို႔ ကိုယ္​့ဖာသာ ​ေဒါသထြက္​ဖို႔ အားမရ​ေစဖို႔​ မဟုတ္​။
auto mind ျဖစ္​တာကိုသိလိုက္​​ေသာအခ်ိန္​မွာ ကိုယ္​့ ဖာသာ သတိထားနိုင္​ဖို႔ သာ အ​ေရးႀကီးပါသည္​။
သတိကပ္​လိုက္​နိုင္​ဖို႔သာလိုအပ္​သည္​။
သတိကပ္​​ေနခ်ိန္​ ခနၶာတြင္​ ​ေအာက္​ဆီဂ်င္​က အျပည္​့ရ​ေနသည္​။
energery ကို ထိမ္​းသိမ္​းနိုင္​သည္​။
စိတ္​ခံစားမႈကို မလြန္​မကြၽံ​ေစရန္​ စီမံနိုင္​သည္​။
control ထိမ္​းသိမ္​းမႈ မရိွ​ေသာစိတ္​ auto mind က အဝိဇၨာ ျဖစ္​​ေစသည္​။
အဝိဇၨာ ျဖစ္​မွန္​းသိလွ်င္​ ပင္​ သတိ ​ေၾကာင္​့ ဝိဇၨာျဖစ္​ၿပီ ။
ဥာဏ္​ျဖစ္​လာသည္​။
auto mind က ျဖစ္​လာ​ေသာ ဆြဲ​ေဆာင္​​ေသာအာရံုသည္​ သိစိတ္​မွ မႀကိဳက္​လွ်င္​fighting တိုက္​ခိုက္​ ​ေနသည္​ကိုသတိထားမိမည္​။
​ေပ်ာ္​​ေနလွ်င္​လည္​း​ေလာဘ အလိုျဖင္​့ ​ေမွ်ာလိုက္​​ေနပါလိမ္​့မည္​။
မလိုခ်င္​ အင္​အားမမွွ်လွ်င္​ ထြက္​​ေျပး​ေရွာင္​ပုန္​း​ေန​ေသာမိမိ စိတ္​က​ေလးကို ျပန္​ျမင္​ပါလိမ္​့မည္​။
ျပန္​တိုက္​ခိုက္​​ေန​ေသာစိတ္​ကို ​ေဒါသမထြက္​ပါနဲ႔။
ပုန္​း​ေရွာင္​​ေန​ေသာစိတ္​ကိုၾကည္​့၍ ဝမ္​းမနည္​းပါနဲ႔ ။

ထိုထို စိတ္​က​ေလးမ်ားကို Register အသိမွတ္​ျပဳလိုက္​ပါ။
Receive လက္​ခံလိုက္​ပါ။
Release ထားခဲ့လိုက္​ပါ။
ထပ္​၍ဆြဲယူ ထပ္​မ​ေတြးပါနဲ႔။
သူ႔သဘာဝအတိုင္​းျဖစ္​​ေနသည္​မို႔ သတိကပ္​ သိရံု လက္​ခံရံုထားခဲ့ရံုပါ။
သတိကိုကပ္​ထားျခင္​းျဖင္​့ စိတ္​ခနၶာ အင္​အားမ်ား
မျဖဳန္​းတီး​ေစဘဲ ကိုယ္​့သတိျဖင္​့ ကိုယ္​့အသိျဖင္​့ ​ေနနိုင္​ပါလိမ္​့မည္​။
ထိုသည္​ကို Mindfulness baed insight meditation
သတိပ႒ာန္​ျဖင္​့​ေနထိုင္​ျခင္​းမည္​သည္​။
ဆက္​၍​ေဖာ္​ျပပါမည္​။

ဓမၼမ်ားသ​ေဘာ​ေပါက္​နားလည္​လြယ္​​ေစရန္​သင္​ၾကား​ေပးခဲ့​ေသာဓမၼဗ်ဴဟာမွဆရာမမ်ားကိုဦးခ်ပါသည္​။

​

​

​